در هفته های اخیر بار دیگر خبر یک کودک آزاری در صدر اخبار قرار گرفت. این بار نیز ستایش ۳ ساله مورد آزار والدین خود قرار گرفت. اگرچه شنیدن اخباری از جنس زندگی ستایش ۳ ساله تازگی ندارد اما اینکه قانون برای حمایت از این کودکان چه اقدامی انجام داده و می دهد محل پرسش است.
قانون حمایت از کودکان و نوجوانان که در بهمن ماه سال ۸۱ به تصویب مجلس رسیده بود در سال ۹۰ به دلیل کاستی های موجود و تغییر شرایط اجتماعی و حقوقی دوباره مورد بازنگری قرار گرفت. برای همین منظور لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان توسط قوه قضاییه و در راستای ماموریت‌های خود بر اساس اصل ۱۵۶ قانون اساسی به منظور حمایت قضایی از افراد زیر ۱۸ سال در معرض خطر و بزه دیده تنظیم و به دولت ارائه شد. دولت آن را بررسی و به مجلس ارسال کرد اما این لایحه پس از ۵ سال هنوز به صورت کامل به تصویب نرسیده است.

فقدان نظام حقوقی مشخص برای جرایم کودک آزاری

مساله ای است که سال هاست از سوی کارشناسان علوم اجتماعی و حقوقی مطرح می شود ، بحثی که روند کندی را سپری می کند و در این میان آنچه بیش از همه متضرر است همان کودکان آسیب دیده و آسیب پذیر است.

قانون حمایت از کودکان و نوجوانان چه می گوید؟

به موجب قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۲/۱۱/۱۳۸۱ مجلس شورای اسلامی ،هر گونه آزار و اذیت کودکان و نوجوانان که موجب ایراد صدمه جسمانی یا روانی و اخلاقی به کودک شده و سلامت جسمانی یا روانی کودک را به خطر اندازد ممنوع و مستوجب تعزیر می باشد.

در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان کودک آزاری را مشمول موارد نادیده گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمانی کودک،هرگونه آسیب و شکنجه جسمی و روحی،سوء استفاده از کودکان برای قاچاق ،خرید و فروش کودکان و هرگونه بهره کشی و به کارگماری آنان به بهانه تامین معیشت ،ممانعت از تحصیل و هر گونه تبعیض که منجر به صدمه روانی یا توقف رشد طبیعی کودک گردد و اعمالی از این قبیل که سبب سلب آزادی های شرعی و قانونی شود ، قرار داده است.

این قانون به دلیل جامع و کامل نبودن درابتدای دهه ۹۰ مورد بازنگری قرار گرفت و برای تکمیل آن لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان از سوی قوه قضائیه نگارش و به دولت ارسال شد دولت بعد از بررسی آن را به مجلس فرستاد اما این لایحه در طول ۵ سال دائم راه بهارستان و پاستور را پیمود و در نهایت هنوز بخش هایی از آن به تصویب نرسیده است.

قانون کامل می تواند از آسیب ها کم کند

مدیرعامل جمعیتی مردم نهاد در این باره و با ابراز تاسف از روند کند قانون گذاری در زمینه حمایت از کودکان و نوجوانان به ویژه در موارد «کودک آزاری» اظهار کرد: لایحه حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان با وجودی که سالها پیش به مجلس شورای اسلامی ارسال شده و بارها در کمیسیونها بررسی شده اما هنوز مصوب نشده است. این در حالی است که نقش کمک کننده بالایی در حمایت از کودکان دارد، زیرا در صورت اجرایی شدن این لایحه حق شکایت در پرونده‌های کودک آزاری به سازمانهای مردم نهاد واگذار و با افزایش میزان مجازات آزار کودکان، تناسب میان جرم و مجازات برقرار می‌شود.
زهرا رحیمی با اشاره به خبر آزار شدید «ستایش» کودک سه ساله به دست ناپدری ضمن روشن سازی معضل کودک آزاری و با توجه به حوادث رخ داده این معضل در مناطقی که اعتیاد در آنها شایع است، اثر مصرف مواد مخدر به ویژه انواع صنعتی آن بر حالات روانی مصرف کننده گفت: سازمان بهداشت جهانی سه سطح از اقدامات برای حمایت از کودکان را تعریف کرده که اقدامات فردی، اقدامات مربوط به خانواده و امور اجتماعی را در بر می‌گیرد.
او افزود: در سطح فردی آموزش‌هایی برای کودکان و در سطح خانواده علاوه بر امر آموزش بازدیدهای دوره‌ای و نظارت مداوم برای خانواده‌های در معرض خطر پیشنهاد شده است. در سطح اجتماع نیز با توجه به ارتباط مستقیم موضوع خشونت خانگی با مشکلات روحی والدین ناشی از فقر مالی، فقر فرهنگی، اعتیاد، افسرگی شدید و … توجه به حل ریشه‌ای این موارد همراه با تدوین قوانین حفاظت کننده از کودک مد نظر قرار گرفته است.

عوامل دخیل در شیوع کودک آزاری در کشور

مدیرعامل این جمعیت مردم نهاد در ادامه شیوع معضل کودک آزاری را ناشی از عوامل متعدد دانست و گفت: فقر اقتصادی و فرهنگی، عدم وجود آموزشهای مناسب و عدم وجود نگرش صحیح به کودکان در جامعه ،عدم کفایت سیستم های بازدارنده از این جرم از جمله عوامل موثر در رشد و شیوع این معضل در جامعه است.
وی در خصوص خلاءهای قانونی و اجرایی در این حوزه نیز تصریح کرد: طبق قانون ۹ ماده‌ای حمایت از کودکان، برای کودک آزاری مبلغ ناچیزی جریمه نقدی و بین ۳ ماه تا ۳ سال حبس در نظر گرفته شده است که این جزا، به علت عدم تناسب جرم با مجازات، توان بازدارندگی کافی را ندارد. همچنین طبق ماده ۱۱۷۹ قانون مدنی والدین حق تادیب و تنبیه کودک را دارند، در حالی که در این بند از قانون مرز میان آسیب رسانی به کودک و تادیب مشخص نشده و صرفا به عرف جامعه موکول شده است. از سوی دیگر طبق قانون اسلامی قتل کودک توسط پدر مشمول حکم قصاص نشده و صرفا به زندان و جزای نقدی منجر می‌شود.
او همچنین در این گفت و گو افزود: در شرایط کنونی نقص هماهنگی میان ارگانها باعث عدم اتخاذ سیاستهای موثر کوتاه و بلند مدت شده است و در نتیجه سیستمهای حمایتی برای کودک و یا اطرافیان به ویژه مادر پس از اعلام جرم و آزار فراهم نمی‌شود که این خود مانع پیگیری افراد ذی حق می‌شود. لایحه حمایت از حقوق کودک که سالها پیش به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است و تا کنون با وجود این که در کمسیونها به کرات بررسی شده، مصوب نشده است،این درحالیست که این لایحه نقش کمک کننده بالایی در حمایت از کودکان آزار دیده یا در معرض آزار دارد.

هر جا شیشه باشد کودک آزاری هم هست

رحیمی ادامه داد: در صورت اجرایی شدن این لایحه حق شکایت در پرونده های کودک آزاری به سازمانهای مردم نهاد داده شده و با افزایش میزان مجازات آزار کودکان، تناسب میان جرم و مجازات تا حدی برقرار می‌شود. همچنین به وضعیت کودکان بزه دیده نیز در دادگاه اطفال رسیدگی می‌شود؛ در چنین شرایطی اگر کسی می تواند تصویب این لایحه را یک روز تسریع کند و تعلل می کند در وضعیت کودکانی چون ستایش مسئول است.
او افزود: البته تصویب یک قانون به تنهایی مانع از تکرار پرونده هایی مانند ستایش نخواهد شد. در شهرهایی مانند رفسنجان یا در بسیاری روستاها سازمان مردم نهاد فعال و حتی بسیاری از ارگانهای مرتبط فعال نیستند، اما شاهد هستیم که مواد مخدر صنعتی در هر ده کوره‌ای موجود است و باید قطعا فکری به حال این کودکان کرد زیرا در هر خانه‌ای که مواد مخدر صنعتی مثل شیشه باشد، احتمال کودک آزاری نیز هست این درحالیست که نقشه احتمال کودک آزاری قابل ترسیم و قابل پیگیری است و توجه به شیوع مسئله نیاز به متولی دارد.
البته وی این را هم گفت که در برخی موارد والدین کودک آزار که اغلب اعتیاد دارند نیز خود قربانی بیکاری و فقر مادی و فرهنگی و دوری از چرخه آموزش هستند که نیاز است به این مسئله توجه و به وضعیت آنان نیز رسیدگی شود.

منبع: ابتکار

بدون دیدگاه

گذاشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

‌‌‌جمعیت باور سازمان  مردم‌نهاد به شماره ثبت ۳۷۶۹۱

کلیه حقوق برای جمعیت باور محفوظ است.بازنشر مطالب تنها با ذکر منبع و درج لینک به صفحه مربوطه در سایت باور مجاز است

Creative Commons License This work by Bavar NGO is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Designed by: TiamPress Powered by WordPress

ورود به سیستم با حساب کاربری خود

اطلاعاتان را فراموش کرده اید؟